Fréttablaðið birtir reglulega pistlana: Af kögunarhóli Þorsteins Pálssonar. Skörp greining Þorsteins á vanda Grikkja í ljósi evrunnar og samanburður við stöðu Íslands í ljósi krónunnar er afar athyglisverð. Greinin fer hér eftir í heild sinni:

AF KÖGUNARHÓLI ÞORSTEINS PÁLSSONAR

Trúin á krónuna
Fjármálaráðherrann beindi athygli sinni að vanda Grikkja á dögunum. Af því tilefni lofsöng hann bæði guð og krónuna eins og hún væri hluti af sköpunarverkinu.

Kenning fjármálaráðherra er sú að betra sé að búa við sveigjanlegan gjaldmiðil en sæmilega stöðugan. Þannig megi styrkja útflutningsgreinarnar þegar á þarf að halda með því að lækka gengið. Þetta er rétt að því gefnu að þjóðin ráði í raun og veru skráningu gjaldmiðilsins.

Veikleikinn í kenningu fjármálaráðherrans er hins vegar sá að í opnu alþjóðlegu hagkerfi eru það erlend markaðsöfl sem ráða gengi krónunnar. Reynslan hefur sýnt að stjórntæki Seðlabankans og ríkisstjórnarinnar duga ekki til þess. Pólitískt fullveldi yfir krónunni fæst aðeins með því að loka hagkerfinu eins og gert er um þessar mundir með gjaldeyrishöftum.

Sveigjanleiki krónunnar sem erlend markaðsöfl spiluðu á leiddi til þess að fimmtungur af íslenskum heimilum lenti í skuldafjötrum sem þau ráða ekki við. Þetta gerðist ekki í Grikklandi.

Áttatíu hundraðshlutar íslenskra fyrirtækja urðu tæknilega gjaldþrota eins og það hefur verið kallað vegna sveigjanleika krónunnar. Ekkert svipað gerðist í Grikklandi. Þegar fjármálaráðherra talar um bættan hag útflutningsgreina sleppir hann að horfa á skuldastöðuna.

Fyrir tíma erlendra lána og verðtryggingar mátti brenna skuldir með gengisfellingum. Sá tími er liðinn. Grikkir gátu ekki létt skuldavanda sinn með sveigjanlegri mynt.

Í trúarlegri skírskotun fjármálaráðherra um ólíka gæfu Íslendinga og Grikkja fólst einfaldlega röng greining á þeim mikla vanda sem báðar þessar þjóðir glíma við.

Guðsríki myntkerfa er ekki í nánd
Ekkert peningakerfi er svo fullkomið að jafna megi því við guðsríki. Menn geta stjórnað sér bæði vel og illa þó að þeir noti stóra alþjóðlega mynt. Satt best að segja gerir evran kröfu um enn meiri aga við hagstjórn en þar sem menn geta leiðrétt mistök sín með því að rýra eignir og laun almennings með gengisfellingum.

Grikkir eru að því leyti í þrengri stöðu en Íslendingar að þeir geta ekki við þessar aðstæður flutt peninga og eignir frá almenningi til útflutningsfyrirtækja með gengislækkun. Það eru líka reiknikúnstir sem auka ekki raunveruleg verðmæti útflutn- ingsins. Sú létta leið er auðveld- ari til skamms tíma en er oftast verri til lengri tíma.

Til framtíðar litið eru Íslendingar því í þrengri stöðu en Grikkir vegna þess að kostnaðurinn við að halda sjálfstæðri mynt kemur fram í hærri vöxtum og gjaldeyrishöftum. Það hamlar raunverulegum hagvexti. Þetta þýðir að Íslendingar geta aðeins bætt samkeppnisstöðu landsins með lægri lífskjörum til frambúðar.

Eðlilega hræðast margir evruna í slíkum ólgusjó sem hún er. Sumir efast um að hún haldist á floti. Ástæðulaust er að loka augunum fyrir þessum aðstæðum. Við sitjum hins vegar uppi með gjaldmiðil sem sökk með skelfilegum afleiðingum. Sterkar sjálfstæðar myntir eins og sterlingspundið eiga líka í vök að verjast.

Við þurfum fyrst og fremst að huga að því að verða ekki einangrað eyland í peningamálum. Fjármálaráðherrann vill hins vegar af trúarlegum ástæðum fara leið út úr vandanum sem verður almenningi á Íslandi dýrkeyptari en í Grikklandi þegar upp verður staðið.

Grísku töfrabrögðin íslenskuð
Skuldavandi ríkissjóðs Grikklands hrannaðist upp án þess að samstarfsþjóðirnar í Evrópska myntbandalaginu tækju eftir. Það gerðist með því að grískar ríkisstjórnir fundu hjáleiðir um bókhald ríkissjóðs þegar lán voru tekin til margvíslegra fram- kvæmda.

Ástæða er til að leiða hugann að þessu fyrir þá sök að íslensk stjórn- völd eru að feta sig inn á þessa braut. Nokkur sveitarfélög hafa reynt þetta með misjöfnum árangri.

Nú á að fjármagna nýjan Landspítala framhjá bókhaldi ríkissjóðs; sömuleiðis nýja samgöngumiðstöð og mörg verkefni í vegamálum. Sérstakur lögaðili er búinn til milli lífeyrissjóðanna og ríkissjóðs til að taka við lánum þeirra í þessum tilgangi.

Félagsmálaráðherra hefur kynnt nýja framkvæmdahrinu vegna hjúkrunarheimila aldraðra. Íbúðalánasjóður verður þar milliliður milli ríkissjóðs og sveitarsjóða. Frambjóðendur Samfylkingarinnar í Reykjavík og Kópavogi hafa boðað milljarða lántökur með þessum hætti til að örva atvinnu.

Að ákveðnu marki má færa rök fyrir framkvæmdum með þessu lagi. Áhættan minnkar ef raunhæf notendagjöld standa undir endur- greiðslum. Þau þrengja hins vegar svigrúm ríkissjóðs til tekjuöflunar. Hér er því mikillar aðgátar þörf. Þetta er hugmyndafræði vogunar- sjóðanna. Lánin verða ekki endur- greidd með því einu að lofa guð og krónuna.

Óhjákvæmilegt er að fjármálaráðherra geri gleggri grein fyrir því svigrúmi sem hann telur vera til slíkrar einkafjármögnunar til hliðar við bókhald ríkissjóðs. Grísku töfrabrögðin eru víti til varnaðar.

Grein Þorsteins Pálssonar birtist í Fréttablaðinu laugardaginn 8. maí 2010

Staða krónunnar er allt of lág. Með því að láta krónuna vera svona lága er verið að skapa nýjan heimatilbúinn og gríðarlegan vanda, í formi aukinna skulda upp á þúsundir milljarða. Það veldur mikilli eignarýrnun, greiðsluþroti og gjaldþrotum. Núverandi upplýsingar benta til dæmis til þess að eignarýrnun í bankakerfinu frá því fyrir hrun sé um 4.200 ma.kr. eða um 280% af VLF. Á þennan mælikvarða er hrunið á Íslandi fimm sinnum stærra en næststærsta hrun allra tíma (Indónesía, 1998).

Þeir aðilar sem halda því fram að það sé fínt að láta gengið falla til að vinna sig út úr vandanum eru einungis að horfa á rekstrareikning þjóðarinnar, ávinningurinn kemur þá í hlut fárra útvalda (skuldlausra), en ekki er horft á afleiðingar þess á efnahagsreikning þjóðarinnar, og skuldir hækka um tæpa gríðarlega. Sveigjanleikinn sem fylgir því að hafa sjálfstæðan gjaldmiðil – og nýtist svo vel þegar allt er komið í óefni – er dýru verði keyptur.

Sveigjanleikinn kostar okkur himinháa vexti. Frá árinu 1995 og til ársloka 2007 var vaxtamunur við útlönd að meðaltali um 5%. Gengi krónunnar var nánast hið sama í lok þessa tímabils og það var í upphafi. Lántökukostnaður í krónum var því að meðaltali um 5% á ári hærri en í viðskiptaveginni myntkörfu á þessu 12 ára tímabili. Margir hafa réttilega bent á að við séum að borga 3 – 4 sinnum meira fyrir þakið sem við kaupum yfir fjölskylduna, það er vegna þess að við erum með krónuna. Ef við ætlum að losna við verðtrygginguna, verðum við að byrja á því að losa okkur við krónuna.

Þessi vandi er miklu mun stærri og alvarlegri en sá ávinningur, sem kemur fram á rekstrarhlið fárra. Því til viðbótar er það ekki heldur ávinningur fyrir öll venjuleg fyrirtæki m.a. í útflutningi – að hafa svona lágt gengi þó ávinningurinn sé einhver á rekstrarhlið. Gengisfallið skapar miklu mun meiri vanda fyrir venjuleg fyrirtæki á efnahagshliðinni – þar sem aukning erl. skulda þurrkar út allt eigin fé og setur viðkomandi einingu í greiðslustopp eða mikinn vanda.

Gengisfallið er því ekki að hjálpa neinum – nema kannski skuldlausum aðilum í útflutningi. Á meðan allir aðrir tapa, og yfir standa stórkostlegustu eignatilfærslur Íslandssögunar. Í þessu sambandi skal haft í huga, að svona mikið gengisfall er ekki til komið af eðlilegum viðskipta- og efnahagsástæðum. Þar er um að kenna kerfishruni krónunnar og allri umgjörð hennar.

Endurreisn á gengi verður því viðkomið með hefðbundnum aðferðum, þær eru ekki lengur fyrir hendi á Íslandi. Þessu veldur breytt í umgjörð krónunnar; hrunið bankakerfi, traust á fjármálamörkuðum, lánshæfnismat Íslands með lokuðum aðgang að erl. bankakerfi og getuleysi Seðlabankans okkar sem lánveitanda til þrautavara, o.fl. o.fl.- sem gerir það að verkum að ekki er hægt að ná genginu til baka með hefðbundnum aðferðum. Þær gagnast ekki nema að takmörkuðu leyti.

Kerfisáhætta krónunnar jókst við fall bankanna. Samningar við ESB og aðstoð Seðlabanka Evrópu er okkur lífnauðsyn, eins og ég hef komið nokkrum sinnum að, með fastgengi þar til evra verður tekin upp eins fljótt og mögulegt er – í samstafi við Seðlabanka Evrópu – byggt á langtíma jafnvægisgegni (gengisvísitölu 135 -140).

Jón Steinsson lektor í hagfræði við Columbia háskóla í New York hefur m.a. bent á  : „Sjálfstæð peningamálastjórn okkar Íslendinga veldur því að krónan lækkar í verði þegar kreppir að. Þetta hjálpar íslenskri framleiðslu þegar allt er í rugli. En þessi hegðun krónunnar gerir það einnig að verkum að krónueignir eru sérstaklega óaðlaðandi fyrir fjárfesta.

Með öðrum orðum, sveigjanleiki krónunnar fælir fjármagn frá Íslandi. Íslenska krónan hækkar því fjármagnskostnað íslenskra fyrirtækja að staðaldri. Yfir tímabilið 1995 til 2007 var þetta krónuálag 5% á ári að meðaltali.

Lykilspurningin þegar kemur að því að velja á milli þess að halda krónunni til frambúðar eða að taka í staðinn upp aðra mynt er því: Er möguleikinn á því að geta fellt gengið í niðursveiflu nægilega mikils virði til þess að hann réttlæti það að íslenskt atvinnulíf þurfi að búa við 5% hærri fjármagnskostnað en samkeppnisaðilar í öðrum löndum ár eftir ár?

Margir kvarta sáran yfir okurvöxtum og vísitölutengingu lána á Íslandi. En sömu aðilar eru oft svarnir andstæðingar þess að krónunni sé kastað og annar gjaldmiðill tekinn upp í staðinn. Þessir aðilar vilja borða kökuna og eiga hana. Í rauninni er eini raunhæfi möguleikinn til þess að losna við okurvexti og vísitölutengingu lána að við köstum krónunni. En þá mættum við heldur ekki lengur koma okkur í ógöngur með reglulegu millibili því gengisfelling yrði ekki lengur möguleiki í stöðunni.“

Allt frá Hruni hefur margoft komið að Ísland búi ekki einungis við bankakreppu eins svo mörg önnur lönd, hin alvarlega staða okkar sé fólgin í gjaldeyriskreppu. Aðalógn atvinnulífsins er fólgin í því hversu lág laun eru orðin hér miðað við nágrannalönd, og það virðist stefna í að þau muni ekki leiðréttast fyrr en eftir töluverðan tíma. Þetta mun leiða til mun meiri atgerfisflótta.

Stjórnmálamenn hafa í gegnum áratugina margítrekað eyðilagt ávinning sem launamenn hafa náð í gegnum mikla kjarabaráttu með einu pennastriki í því að lækka gengi krónunnar. Krónan er í raun mesti óvinur íslenskra launamanna í baráttu þeirra við að ná upp sambærilegum kaupmætti og er í nágrannalöndum okkar og gegn því að Ísland sé láglaunasvæði.

Íslenskt hagkerfið hefur tengst stærri hagkerfum vegna aukinna umsvifa atvinnulífsins. Örmynt eins og krónan veldur miklum óstöðugleika, sem kallar á að vextir séu um 3,5% hærri en ella. Það krónan veldur einnig hærra verðlagi, verðtryggingu og minni kaupmætti.

Einangrunarsinnar hafa margoft varið krónuna með því að þá sé ekki hægt að grípa til gengisfellinga í kjölfar óskynsamlegra kjarasamninga stéttarfélaganna. (Leiðrétt blóðsúthellingalaust of góða kjarasamninga stéttarfélaganna, eins og Hannes Hólmsteinn og margir þingmenn Sjálfstæðismanna hafa margoft sagt). Þetta gengur reyndar þvert á það sem þessir hinir sömu stjórnmálamenn halda fram, að aðilar vinnumarkaðsins eigi að semja sjálfir um laun og kjör án þess að vera trufla ríkisvaldið.

Oft er gripið til klisjunnar um að það sé verkalýðsfélögum til skammar hversu lág laun séu í landinu. Einkennilegt er að hlusta svo á þá hina sömu vilja viðhalda ónýtri krónu til þess eins að viðhalda völdum sínum svo þeir geti gripið inn í gerða kjarasamninga og haldið launum hér á landi niðri.

Þessa dagana æpir á okkur að á meðan kaupmáttur launamanna hrynur vegna lágs gengis krónunnar, þá mokar sá atvinnuvegur til sín ofboðslegum hagnaði, sem hefur sig hvað harðast frammi í viðhaldi einangrunar með góðum stuðningi stjórnmálamanna sem kynna sig sem málsvara frelsis og jöfnuðar.

Ég lendi býsna oft í umræðum ágæti þess að ganga í Evrópusambandið og taka upp evru. Undantekningalítið fæ ég það sem mótrök gegn máli mínu að evran sé nú alls ekki að virka í mörgum þeim löndum sem nota evru og atvinnuleysi þar sé mikið. ,,Sjáðu ástandið t.d. á Grikklandi, Spáni og Írlandi” heyri ég oft og leiddar eru að því líkur að erfiðleikar í þessum löndum séu evrunni að kenna. Venjulega tekst engum að útskýra fyrir mér hvernig evran er upphaf og endi allra vandamála í þessum löndum enda er það auðvitað ekkert þannig. Vandinn í þessum ríkjum liggur auðvitað í því að þar hafa menn ekki hagað sínum málum með tilliti til þess að peningastefna virkar illa sem hagstjórnartæki. Þá er vinnumarkaðslöggjöf gjarnan vel til þess fallin að halda atvinnuleysi háu, einkum hjá ungu fólki. Að baki þessum orðum ónytsemi evrunnar liggur auðvitað sú hugmynd að sjálfstæð mynt og peningastefna bjargi öllu (svona eins og krónan er bjarga okkur núna – eða þannig).

En segjum nú að það sé rétt að evran sé upphaf og endir erfiðleika í t.d. Grikklandi. Má þá ekki draga þá ályktun að skynsamlegasta leiðin út úr erfiðleikum þeirra væri taka upp nýja mynt. Þessi mynt gæti þá fallið hressilega og bætt samkeppnistöðu landsins sem er auðvitað ekkert annað launalækkun íbúa landsins sem aftur gæti til skamms tíma dregið úr atvinnuleysi. Samkvæmt þessu, og þeirrar staðreyndar að evran er að orsaka erfiðleikana í Grikklandi, blasir við sú augljósa lausn að taka einfaldlega upp íslensku krónuna. Það gæti ennfremur verið heppileg leið fyrir okkur að skipta út evrum Grikkja fyrir krónur – það myndi styrkja gjaldeyrisvaraforðann og auðvelda afnám gjaldeyrishöfta. Grikkir myndu þannig kaupa nýjan gjaldmiðil af okkur leysa þeirra helstu vandamál. Við gætum jafnvel látið gamlan seðlabankastjóra fylgja með í kaupbæti – við eigum nokkra sem við megum alveg missa.

Ég leyfi mér hins vegar að fullyrða að þrátt fyrir erfiðleika í Grikklandi myndu þeir tæpast ganga þessu tilboði. Í besta falli væri það heimskulegt en í versta falli auka mjög á þann efnahagsvanda sem þeir glíma við. Skuldir Grikkja í evrum munu ekkert minnka og geta þeirra til að til að greiða þær niður munu heldur ekkert aukast.Grunnvandi þeirra mun ekkert breytast nema ofan í efnahagskreppuna myndu þeir fá gjaldeyriskreppu en hugsanlega gæti atvinnuleysi til skamms tíma minnkað. Fjármögnunarvandi ríkissjóðs yrði líklega meiri, fjármagnskostnaður heimila og fyrirtækja gæti aukist þar sem á þá myndi leggjast sérstakt krónuálag. Stuðningur af hálfu Seðlabanka Evrópu yrði einnig úr sögunni. Verra er að það traust sem umheimurinn hafði á Grikklandi myndi líklega minnka – eitthvað sem þeir mega alls ekki við í miðri kreppunni. Segjast verður alveg eins og er að upptaka krónu á Grikklandi er alls ekki skynsamleg fyrir þá.

Líklega er það álíka gáfulegt fyrir Grikki að taka upp íslenska krónu eins og fyrir okkur að ætla að krónan sé sú mynt sem mun þjóna hagsmunum okkar til lengdar.

Á undanförnum misserum hafa íslenskt fyrirtæki, þá sérstaklega sprotafyrirtæki, bent á að það sé nánast útilokað að byggja upp fyrirtæki á Íslandi í umhverfi krónunnar. Hinar gríðarlegu sveiflur og óstöðugleiki geri allar áætlanagerð óframkvæmanlega. Umsókn að Evrópusambandinu er stórt skref í á að tryggja íslensku hagkerfi stöðugleika.

Uppbygging sprotafyrirtæka af heppilegri stærð er það sem við eigum að skoða. Við höfum sýnt mikla færni á því sviði, öflugt og sveigjanlegt vinnuafl og eigum verðmæt sprotafyrirtæki, sem geta gert stóra hluti ef þeim verður búið eðlilegt umhverfi. Það hefur komið fram að þessi fyrirtæki sjá ekki sína framtíð hér í óbreyttu efnahagsumhverfi og óbreyttum gjaldmiði. Þau hafa einnig bent á að þau gætu flutt heim nokkur hundruð atvinnutækifæri sem búið er að flytja erlendis.

Nú þegar eru allmörg fyrirtæki flutt frá Íslandi vegna krónunnar, annað hvort alfarið eða með meirihluta starfsemi sinnar. Má þar nefna Hamiðjuna, 66° norður, CCP, Marel, Össur og Actavis. Allnokkur fyrirtæki þar á meðal nokkur lítil til viðbótar við hin áðurnefndu stóru, eru búin að skipta yfir í Evru þó svo þau séu með starfsemi hér, en þau hafa öll lýst því yfir að þau sjái enga framtíð eða vaxtamöguleika hér.

Það þýðir í raun að ef ekki verður af því að Ísland hverfi frá sinni ofurdýru krónu með þeim okurvöxtum sem henni fylgja, þá verða hér einungis í boði störf í svokölluðum grunnstoðum. Það er fiskvinnslu og útgerð. Landbúnaði og álverum, ásamt opinberum starfsmönnum. Í þessum greinum er atvinnuleysi lítið sem ekkert, á meðan það er allt í þjónustu- og tæknigreinum.

Sé litið til félagsmanna Rafiðnaðarsambandsins, þá hefur ekki verið nein fjölgun í hinum títtnefndu grunnstoðum atvinnulífsins á undanförnum árum, einungis í tæknigreinum. Öll fjölgun á vinnumarkaði hefur verið í tækni- og þjónustufyrirtækjum.

Það hefur ætíð verið lítið atvinnuleysi utan höfuðborgarsvæðisins vegna þess að fólk sem ekki hefur haft atvinnu hefur flutt frá landsbyggðinni og unga fólkið hefur ekki flutt til heimaslóða eftir að hafa lokið námi. Nú stefnir í að þetta muni breytast á þann veg að nú muni fólkið á höfuðborgarsvæðinu leita til ESB-landa eftir atvinnu og unga fólkið ekki koma heim eftir að hafa lokið framhaldsnámi í ESB-löndum, eins og t.d. Svíþjóð og Danmörku þar sem stærstu námsmannahóparnir hafa verið.

Það þarf að skapa um 20.000 þúsund störf hér á landi á næstu 4 árum ef það á að takast að koma atvinnuleysi niður fyrir 5%. Þessi störf er ekki að finna í landbúnaði eða sjávarútvegi, þau er að finna í iðnaði og sprotafyrirtækjum. Ef við ætlum að komast upp þessari lægð kallar það á 4 – 5% hagvöxt. Svipaðan hagvöxt og var hér á nýliðnu háspennuhagvaxtar skeiði, sem reyndar hafði ekki alltof þægilegar afleiðingar.

Margir sem vilja halda í krónuna og standa fyrir utan Evrópusambandið benda á það sem rök fyrir máli sínu að fall krónunnar sé að bjarga okkur núna frá enn meira atvinnuleysi og tryggja nauðsynlegan afgang að viðskiptum við útlönd. Þetta er í sjálfu sér rétt mat á aðstæðum en það verður skoða aðstæður í víðara samhengi.

Krónan og fyrirkomulag peningamála átti nefnilega sinn þátt í að koma okkur í þær efnahagslegu ógöngur sem við höfum ratað í. Gengi krónunnar var um árabil haldið óeðlilega sterku með háum vöxtum. Markmiðið var að draga úr verðbólgu og halda aftur af vexti hagkerfisins. Afleiðingin var þveröfug – neysla jókst mikið þar sem innfluttar vörur urðu óeðlilega ódýrar og mikill vaxtamunur milli Íslands og umheimsins ýtti undir gífurlegar erlendar lántökur. Þetta gerðist í skjóli góðs lánshæfismats sem eftirá að hyggja var óraunhæft.  Viðskiptahallinn jókst stöðugt og skuldir okkar í útlöndum hrönnuðust upp með tilsvarandi hætti. Góðærið á árunum 2004-2007 var einfaldlega fengið að láni í útlöndum.

Þetta gerðist með vitund og vilja stjórnvalda og peningastefnan var verkfærið sem var notað. Öllum hefði átt að vera ljóst að snörp leiðrétting myndi þurfa að eiga sér stað. Fæstir höfðu þó hugmyndaflug til að ímynda sér  það myndi gerast eins og raun bar vitni.

Fyrirkomulag peningamála og sú staðreynd að við höfum reynt að halda úti minnsta sjálfstæða gjaldmiðli í heiminum á sinn þátt í þeim efnahagsörðugleikum sem við nú glímum við. Því er ekki að neita að veik króna hjálpar til að vinna okkur út úr þeirri stöðu sem við erum komin í – gengisfallið er auðvitað ekkert annað en kjaraskerðing þeirra sem fá laun sín greidd í krónum. Veikur gjaldmiðill endurspeglar auðvitað veikleikana í hagkerfinu hjá okkur.

Vandséð er hvernig hægt er að byggja upp atvinnulíf hér til framtíðar á því sama gengisfyrirkomulagi  og ýtti undir að hér fór allt á hliðina. Aðeins einn augljós og hagkvæmur kostur er í boði fyrir okkur – aðild að ESB og upptaka evru.

Algengt viðkvæði stjórnmálamanna sem verja krónuna er að benda á lönd innan ESB og segja að þar séu mikil vandamál. Þau eiga við efnahagsvandamál að etja, okkar stærstu vandamál eru vegna gjaldmiðilsins.

Það er óábyrgt hjá stjórnmálamönnum að bera okkur saman við lönd án þess að taka tillit til þess að þau eru með verðbólgu sem er innan við 4 – 5% og vexti á svipuðu stigi. Það eru lönd þar sem fólk er ekki að tapa eignum sínum vegna ónýts gjaldmiðils, ofurvaxta og verðtryggingar. Þar getur fólk selt eignir sínar og flutt þær, t.d. til annarra landa. Hér í krónuumhverfinu er hvorugt hægt.

Ekkert land í Evrópu hefur orðið fyrir jafnmiklu kerfistjóni og Ísland, það er vegna hruns krónunnar. Ekkert Evruríki hefur orðið fyrir jafnmiklu tekjutapi og hér, það er vegna hruns krónunnar. Tekjustofnar ríkissjóðs hafi hrunið um tugi prósenta og er í raun stærsta vandamálið sem komandi ríkisstjórn þarf að glíma við.

Ísland er fullkomlega rúið efnahagslegu trausti, það er vegna krónunnar. Rekstur reistur á traustum grunngildum í stöðugu umhverfi verður stöðugur og leiðir jafns vaxtar og skapar störf. Það rekur engin fyrirtæki til langframa með bókhaldsblekkingum – Ebita blekkingum.

Íslenskt atvinnulíf getur ekki endurfjármagnað sig, það er vegna krónunnar Lönd sem eru með Evru eru ekki í sömu vandræðum. Hér vísa ég einnig til ummæla forvarsmanna atvinnulífsins og hagdeilda aðila vinnumarkaðs.

Hvergi á norðurlöndunum eða í vestan-verðri Evrópu hefur kaupmáttur fallið eins mikið og hér, það er vegna hruns krónunnar. Kaupmáttur hefur fallið um á annan tug prósenta síðustu 10 mán.

Vextir hér eru hærri vegna krónunnar. Vextir leiða til hærra verðlags. Óstöðugur gjaldmiðill gefur af sér enn hærra verðlag. Það eru aðstæður og skilyrði sem ákvarða hvort fyrirtæki vaxa og dafna.

25% af launum Íslendinga fara í aukakostnað vegna krónunnar. Til þess að hafa svipuð laun og annarsstaðar á norðurlöndunum þurfum við að skila 25% lengri vinnuviku.

Hvergi hefur eignatap einstaklinga orðið eins mikið og hér, það er vegna hruns krónunnar.

Stór hluti af verðfalli eigna lífeyrissjóða og sjóða þar sem fólk geymir sparifé sitt er vegna þessa kerfisfalls krónunnar og þessi hluti stefnir í að verða langstærsti þátturinn í verðfallinu.

Vextir hér á landi eru töluvert hærri en annarsstaðar og vaxtamunur verður alltaf a.m.k. 5% hærri á Íslandi en innan Evrusvæðisins, það er vegna krónunnar.

Ef fjölskylda sem kaupir sér eitt hús á Íslandi og önnur kaupir sér hús t.d. í Danmörku. Þá er staðan sú eftir 20 ár að þá hefur íslenska fjölskyldan greitt sem svarar andvirðis tveggja húsa, séu greiðslur bornar saman við endurgjald dönsku fjölskyldunnar.

Krónan heldur Íslendingum í efnahagslegum þrælabúðum.