Enn er haldið áfram með fundaröðina Fróðleikur á fimmtudegi.
Nú er það Dr. Gísli Hjálmtýsson, framkvæmdastjóri Thule investments, sem ætlar að velta fyrir sér þróun íslensks atvinnulífs til framtíðar og hvernig sú þróun og aðild að ESB fara saman. Hver er framtíðarsýnin og hver er viðskiptaáætlunin sem við ætlum að byggja á?
Fundurinn verður kl. 17 að Skipholti 50a, 2. hæð.
Christian Dan Preda heimsótti STERKARA ÍSLAND í dag. Hann er Rúmeni og er þingmaður á Evrópuþinginu. Christian Dan Preda á sæti í utanríkismálanefnd Evrópuþingsins og er hingað kominn vegna þess að hann er að undirbúa skýrslu fyrir nefndina um umsókn Íslands. Hann reiknar með að hún verði lögð fyrir í næstu viku.
Christian Dan Preda á fundi með fjölmörgum aðilum í heimsókn sinni en tilgangur hans er að fá sem besta heildarmynd af stöðu mála hér á landi í tengslum við umsókn Íslands.
Í máli hans kom skýrt fram að Ísland er velkomið og að á Evrópuþinginu verði hann ekki var við annað en umsókninni sé mætt af velvilja. Hann taldi af og frá að Ísland þyrfti að óttast áhrifaleysi og það gæfi alls ekki rétta mynd af áhrifum að horfa einungis til þingmannafjölda hvers í ríkis. Í fyrsta lagi starfaði Evrópuþingið fyrst og fremst eftir pólitísku litrófi óháð því hvaðan þingmenn kæmu. Í öðru lagi væri ávallt reynt að leita eins breiðrar samstöðu og unnt væri og taka tillit til sjónarmiða. Þá væri það þannig að ef ríki hefðu mikla hagsmuni í tilteknum málum sæktust þingmenn þess eftir því að taka þátt í störfum þeirra nefnda sem um þau fjölluðu. Nefndi hann sem dæmi að Kýpur einbeitti sér mjög að utanríkismálum vegna sérstöðu þeirra gagnvart Tyrklandi.
Christian Dan Preda í heimsókn hjá STERKARA ÍSLANDI
Christian Dan Preda reiknaði með jákvæðri umfjöllun og umsögn Evrópuþingsins um aðildarumsókn Íslands. Vissulega væri rætt um umsóknina frá sjónarhóli Evrópusambandsin og menn veltu því fyrir sér hvaða jákvæðu og neikvæðu áhrif gætu fylgt, rétt eins og Íslendingar velta áhrifum aðildarinnar á Ísland og íslenska hagsmuni fyrir sér.
Áfram höldum við með fundaröðina okkar. Þrír fundir eru að baki og hafa allir tekist vel.
Á fundinum þann 29. apríl fjallar Anna Margrét Guðjónsdóttir , sérfræðingur, um samspil nokkurra uppbyggingarsjóða ESB og hvaða tækifæri gætu falist þar fyrir Ísland. Erindi sitt kallar hún: Uppbyggingarsjóðir, dreifbýlissjóðir og sjávarbyggðasjóðir ESB.
Að venju hefst fundurinn kl. 17 og er haldinn að Skipholti 50a, II. hæð.
Hér er fundurinn skráður á Facebook.
Allir eru velkomnir meðan húsrúm leyfir.
Næsti fundur í röðinni er svo 6. maí en þá ræðir Jón Karl Helgason, bókmenntafræðingur um íslenska menningu og Evrópusambandið.
Helgina 12.-14. mars fór ég til Noregs til þess að vera viðstödd landsmót Ungra evrópusinna (Europeisk Ungdom) í Noregi. Þar flutti ég meðal annars ræðu, en hún fylgir hér á eftir:
Kæru vinir og félagar,
ég verð að byrja á því að hrósa ykkur fyrir frábært landsmót, það er svo sannarlega ekki hægt að taka því sem sjálfsögðum hlut að vera á meðal svona margra ungra evrópusinna … sérstaklega ef þú kemur frá Íslandi.
Ungir evrópusinnar voru stofnaðir á Íslandi í september árið 2009 sem gerir okkur sex mánaða gömul. Á þessum sex mánuðum höfum við stækkað frá sex meðlimum í næstum tvö hundruð. Á þessum sex mánuðum höfum við birt greinar í dagblöðum, við höfum gert okkar eigið fréttabréf, við héldum jólaglögg með sendiherra Svíþjóðar á Íslandi, en á þeim tíma fóru Svíar með forsætið í Evrópusambandinu. Við héldum síðan mjög vel heppnaðan Evrópuskóla fyrir nokkrum vikum þar sem okkar helstu prófessorar í Evrópumálum sáu um kennslu, ásamt fyrrum forsætis- og utanríkisráðherra. Síðast en ekki síst stóðum við fyrir fögnuði fyrir stuttu eftir að Brussel gaf grænt ljós á aðildarviðræður við Ísland.
Að sjálfsögðu væri þetta allt mun skemmtilegra ef við hefðum meira en 25% stuðning við aðild að Evrópusambandinu á Íslandi.
Í lok ársins 2001 var 25% af þjóðinni á móti aðild að Evrópusambandinu. Árið 2008 var þessi tala ennþá undir 40%. Núna, árið 2010, eru 60% af þjóðinni á móti því að ganga í Evrópusambandið.
Síðustu ár hefur stuðningurinn við Evrópusambandið ávallt verið á milli 40 og 50%. Hins vegar hefur stuðningurinn við það að sækja um aðild og semja við Evrópusambandið ávallt verið hærri, og hefur ekki farið niður fyrir 50% síðustu ár.
Núna þegar við höfum hins vegar sótt um aðild og aðildarviðræður gætu hafist fljótlega höfum við ekki nema 25% stuðning við aðild íslands að Evrópusambandinu.
Svo hvað gerðist?
Sumir segja að ástæðan fyrir því að stuðningurinn hefur hrapað sé sú að umræðan um Evrópusambandið hefur verið mjög neikvæð og hefur verið stjórnað af “staðreyndum” eins og þeim að ríki Evrópusambandsins munu stela öllum fisknum okkar, eða að það mun ekki verða neinn landbúnaður á Íslandi eftir að við göngum í Evrópusambandið, eða þeirri sem virðist vera í uppáhaldi þessa dagana hjá NEI-hreyfingunni; að við munum neyðast til þess að senda börnin okkar í her Evrópusambandsins.
Margir virðast hins vegar vera sammála um að ástæðan fyrir litlum stuðningi við aðild að Evrópusambandinu sé Icesave-deilan sem við stöndum í. Icesave-deilan hefur nú staðið í meira en ár og er enn óleyst. Á þessum sama tíma hefur stuðningurinn við aðild fallið. Almenningur á Íslandi telur Breta og Hollendinga vera óvini sína (sem má skilja að sumu leyti, til dæmis sú frábæra hugmynd Gordons Brown að nota hryðjuverkalög gegn Íslandi), og hver vill ganga í bandalag með óvinum sínum? Við vitum nú öll svarið við því.
Við munum hins vegar ekki gefast upp svo auðveldlega. Þrátt fyrir að umhverfið í kringum aðild sé frekar neikvætt og leiðinlegt þessa dagana, og Icesave-deilann enn óleyst (en margir áttu vona á því að henni myndi vera lokið núna) og þrátt fyrir að umræðan snúist að öllu leyti um Icesave og hin vondu aðildarríki Evrópusambandsins, munum við ekki hætta. Því við í Ungum evrópusinnum og öðrum Evrópuhreyfingum á Íslandi trúum því að hagsmunum Íslands geti verið best borgið með aðild að Evrópusambandinu og að það sé mikilvægt fyrir Ísland að styrkja samvinnu sína við ríki Evrópu hvort sem það er á efnahagslegum-, pólitískum-. félagslegum- eða menningarlegum vettvangi, og að nauðsynlegt sé að rödd Íslands heyrist í álfunni.
Svo hvað er næst?
Leiðtogar Evrópusambandsins munu hittast í lok mánaðarins og munu þeir meðal annars ræða umsókn Íslands og taka ákvörðun um hvort hefja eigi aðildarviðræður milli Íslands og sambandsins.
Það eru nokkrir hlutir sem gætu gerst:
Bretar gætu komið í veg fyrir að aðildarviðræður hefjist.
Hollendingar gætu komið í veg fyrir að aðildarviðræður hefjist.
Svo gæti farið að þýska Bundestag-ið (þýska þingið) verði ekki búið að ræða málið áður en fundur Leiðtoganna hefst.
Frakkar gætu átt í pólitískri krísu sökum frétta af skilnaði forsetans, og ekki mætt!
Ef ekkert af ofangreindu gerist gætu aðildarviðræður hafist seinna á þessu ári. Ef eitthvað af ofangreindu gerist munum við þurfa að bíða lengur þar til aðildarviðræður gætu hafist.
Við munum hins vegar ekki sitja aðgerðarlaus á meðan.
Við þurfum að opna umræðuna um Evrópusambandið og reyna að taka hana á hærra plan. Við þurfum umræðu sem byggist á hreinskilni go staðreyndum. Við þurfum að upplýsa fólk um Evrópusambandið og byggja upp skilning á því hvað Evrópusambandið er og hvað það gerir. Við þurfum að minnka fordómana sem umkringja umræðuna. Við þurfum að sýna fólki að Evrópusambandið er bandalag sem byggist á friði og samstöðu, að þetta sé bandalag 27 ríkja með 500 milljón íbúa sem vinna saman að frelsi, mannréttindum, þróunaraðstoð, kvenréttindum, jafnrétti, umhverfisvernd, menntun og atvinnu. Þetta er það sem Evrópusambandið stendur fyrir og hver vill ekki verða hluti af þessu?
Við þurfum að útskýra fyrir fólki að ríki Evrópusambandsins eru ekki að fara að stela fisknum okkar og að Evrópusambandið sé ekki að fara að eyðileggja íslenskan landbúnað og að við erum ekki að fara að senda börnin okkar í ímyndaðan her Evrópusambandsins.
Ef börnin mín munu hins vegar eiga þann möguleika að taka þátt í friðargæsluverkefni með Evrópusambandinu, eða geta aðstoðað við að vernda og dreifa mannréttindum í heiminum, mun ég verða stolt!
Svo þrátt fyrir að Evrópusambandssólin skín ekki á Íslandi þessa dagana, eða að minnsta kosti einungis 25% af henni munum við halda áfram að berjast og vera virk því við erum framtíðin, og framtíðin sem við viljum er innan Evrópusambandsins.
Takk fyrir!
Laugardaginn 20. mars var Benedikt Jóhannesson á fundi sjálfstæðismanna í Vestmannaeyjum og flutti erindi sem hann nefndi Evrópusambandið og atvinnulífið. Í erindinu taldi hann að innganga í Evrópusambandið væri ekki bráðaaðgerð. Stjórnmálaflokkarnir ættu að taka höndum saman um nokkur brýn mál sem væru grundvöllur þess að Ísland kæmist út úr kreppunni sem fyrst. Evrópusambandsaðild væri hins vegar langtímamál sem menn ættu að leggja áherslu á að vanda sem best til, þannig að um hana næðust örugglega sem allra bestir samningar.
Meginatriðin yrðu eftirfarandi:
Hann sagðist í upphafi hafa fyrst og fremst hafa haft áhuga á aðild vegna evrunnar og þess efnahagslega stöðugleika sem hún getur veitt, ef þjóðir gangast undir þann aga sem henni fylgir. Í aðdraganda kreppunnar hafi hann hins vegar líka staðnæmst við það að Íslendingar væru orðnir einangraðir pólitískt. Þetta kom meðal annars fram í því að fáir vildu lána þjóðinni peninga í undanfara kreppunnar. Sérstaklega vakti það athygli að Bandaríkjamenn vildu ekki koma þar nærri. Þessi skoðun staðfestist svo eftir hrunið og ætti reyndar við enn í dag.
Meginhluti erindisins fjallaði um sjávarútvegsmál.
Meginatriðin væru:
Erfiðir punktar í samningaviðræðunum:
Um hana yrðu Íslendingar að leggja áherslu á að svæðið í kringum Ísland yrði sjálfstætt fiskveiðistjórnunarsvæði. Um ákvörðun heildarmarks ríktu reglur sem væru skýrar og gagnsæjar og lögð yrði áhersla á vernd fiskistofna og sjálfbærar veiðar. Í umræðum kom fram að nauðsynlegt væri að hér væri sveigjanleiki þegar taka þyrfti ákvörðun með skömmum fyrirvara, til dæmis vegna loðnuveiða.
Samningsstaða Íslendinga gagnvart Norðmönnum og Færeyingum myndi styrkjast þegar þeir væru með Evrópusambandið á bakvið sig.
Slík fjárfesting hefði verið leyfð til 1990 og ekki valdið vandræðum fram að því, en þar þyrftu menn að vera vel meðvitaðir um að þetta væri eina leið útlendinga inn í íslenskan sjávarútveg, þ.e. ef íslenskir útvegsmenn seldu sín fyrirtæki. Ef til þess kæmi að útlendingar keyptu íslensk fyrirtæki, þyrfti að gæta að því að þeir flyttu ekki veiðiheimildir annað. Það yrði gert með reglum sem Bretar hafa innleitt hjá sér um að eitt af eftirfarandi skilyrðum þurfi að vera uppfyllt:
Þetta hefur dugað Bretum og verið viðurkennd regla.
Ofan á þetta væri eðlilegt væri að Íslendingar settu skilyrði um það í samningaviðræðum, að engar þjóðir fengju að veiða innan íslenskrar fiskveiðilögsögu ef ríkið styrkti sjávarútveginn.
Íslendingar yrðu langstærsta sjávarútvegsþjóðin.
Í samræmi við hefðir myndu Íslendingar hafa mikið að segja á þessu sviði þar sem þeir hefðu meginhagsmuna að gæta. Engin dæmi væru um að Evrópusambandið hefði komið inn í eitthvert land til þess að ræna það auðlindum sínum.
Meginmarkmið í samningunum ættu að vera:
Í umræðum sem voru líflegar og málefnalegar komu fram ýmis sjónarmið. Til dæmis var um það spurt hvort í því fælist ekki mótsögn að erlendar þjóðir fengju engan rétt til veiða við inngöngu Íslands í Evrópusambandið, en svo væru taldar upp ýmsar reglur til þess að koma í veg fyrir að þær fengju réttinn. Benedikt kvað svo ekki vera. Hér væri í raun um varnagla að ræða, ef svo færi að útlendingar fengju rétt til þess að fjárfesta í íslenskum sjávarútvegi. Þá væri mögulegt að íslenskir útgerðarmenn hleyptu erlendum aðilum að auðlindinni með því að selja þeim fyrirtæki sín. Varnaglarnir væru til þess að tryggja að slík sala leiddi ekki til þess að Íslendingar nytu afrakstursins.
Spurt var hvað það væri sem Evrópubúar vildu sækja til Íslands. Það hlytu að vera auðlindirnar, hvað sem hver segði. Benedikt svaraði að Íslendingar hefðu sótt um aðild að Evrópusambandinu en ekki öfugt. Hins vegar væri það bara í sjávarútvegi sem reglur myndu breytast, vatnsorka og jarðvarmi myndi lúta sömu reglum og nú.
Spurt var hve marga þingmenn Íslendingar fengju á Evrópuþinginu og hvort þjóðin yrði ekki augljóslega valdalaus. Benedikt taldi að þeir yrðu 5-6 eða rætt tæplega prósent. Íslendingar yrðu að ákveða til hvers þeir vildu ganga í Evrópusambandið. Ætluðu þeir að ná völdum í Evrópu, eða ganga í samtök þjóða sem þeir ættu samleið með? Reynslan væri sú að þjóðir hefðu mest áhrif á þau mál sem skiptu þær meginmáli en skiptu sér minna af því sem væri þeim fjarri. Sama gilti reyndar um önnur samtök sem Íslendingar væru í t.d. NATO. Engum dytti í hug að Íslendingar gætu fengið NATO til þess að lýsa yfir stríði við einhvern jafnvel þó að svo ólíklega vildi til að þjóðin vildi það. Íslendingar hefðu gengið í NATO vegna þess að þeir hefðu viljað leggja sitt af mörkum til þess að vernda frelsi og frið í Vestur-Evrópu. Aðild að Evrópusambandinu væri sama eðlis, bandalag fullvalda vinaþjóða.
Um það var spurt hvort og þá hvernig Íslendingar gætu sagt sig úr Evrópusambandinu ef þeir vildu það síðar. Benedikt benti á að Írar hefðu sérstaklega hnykkt á því þegar þeir samþykktu Lissabon-sáttmálann að þeir gætu sagt sig úr sambandinu. Það hefði verið öðrum að meinalausu því að sá réttur væri hvort sem er tryggður. Hins vegar væri Benedikt sjálfur meira að hugsa um það núna hvernig Ísland kæmist inn í Evrópusambandið en út úr því.
Skiptar skoðanir voru um það hvort hætta ætti við umsóknina. Sumir töldu það skynsamlegast en aðrir að best væri að ljúka ferlinu, úr því sem komið væri. Benedikt taldi að þjóðin ætti að sameinast um að ná sem allra bestum samningum. Það væri allra hagur. Svo þyrfti að uppfræða þjóðina um eðli samninganna. Aðeins þannig væri tryggt að hún gæti tekið yfirvegaða ákvörðun um hvort segja bæri já eða nei. Benedikt sagðist treysta þjóðinni fullkomlega til þess að taka yfirvegaða ákvörðun þegar það að kæmi.